,,Het lag eigenlijk gewoon voor de hand dat we samen verder zouden gaan”, zegt Heek. Het Christiaan Huygens en het Groen van Prinsterercollege zijn sinds 1 augustus vorig jaar één school met de veelbelovende naam De Meerwaarde. Daarmee ontstond een VMBO-school met 1635 leerlingen en 162 docenten, die in alle vier de sectoren een complete opleiding aanbiedt. Groen, Economie, Zorg & Welzijn en Techniek. Toch zoekt de school haar kracht juist niet in de grootte van de school. ,,Onze kracht zit hem juist in de kleinscholigheid,” zegt Rietberg, die daarmee een nieuw woord aan de Dikke van Dale toevoegt. ,,Alle sectoren functioneren als kleine eenheden binnen die ene grote school. Daardoor kan heel daadkrachtig les worden gegeven.”
De kleinschalige aanpak binnen de school werpt vruchten af, vinden de twee onderwijsmannen. ,,Met Groen zijn we het eerst begonnen met de nieuwe werkwijze. De leerlingen blijven nu eigenlijk binnen dezelfde ruimte in de school. Alleen voor de pauze en gymnastiek wisselen ze nog van ruimte. Een vast team docenten dat alle leerlingen kent werkt met deze groep. Dat maakt het zo kleinscholig, een klein schooltje binnen de school. Binnen die afdeling regelen ze hun eigen feestjes, hun eigen vieringen. Het biedt de leerlingen een hele veilige en duidelijke omgeving.”
Klassikaal les krijgen de tieners veel minder dan vroeger. De leerlingen leren zelf plannen, ze weten wat ze moeten doen in een week, maar kiezen zelf hoe ze dat aanpakken. ,,Het meerwaarde leren”, zo wordt deze vorm van leren genoemd. ,,We zien er nu de winst van.”
Ze lopen even door de ruimte waar dit allemaal gebeurt. De nieuwbouw mag er dan aankomen, de huidige vestigingen van De Meerwaarde zijn intern flink verbouwd om dat meerwaarde leren alvast ruimte te geven. Het aantal lokalen is bijna gehalveerd en er zijn grote ruimtes voor in de plaats gekomen. Op de afdeling groen is één grote centrale ruimte de plek waar bijna alles gebeurt. Aangrenzend zijn er nog enkele lokalen voor de klassikale lessen, maar het meeste gebeurt voor de tachtig leerlingen gezamenlijk in deze ruimte. Voor de docenten die vroeger in hun eentje voor de klas stonden, was het even wennen om in de grote zaal tegelijk met andere leraren te moeten werken. De leerlingen zelf zijn erg enthousiast over de nieuwe manier van onderwijs geven, aldus Heek. Maar ook de meeste docenten zijn al helemaal om.
Rietberg en Heek zijn trots op hun school en hun leerlingen. Ze vinden het jammer dat soms wat neerbuigend gepraat wordt over de VMBO. ,,Weet je dat ruim zestig procent van de leerlingen kiest voor het VMBO? We hebben hier zelfs leerlingen met een Cito-score van 549 die zijn dus VWO getest en tal van leerlingen op HAVO-niveau. Ze zitten hier omdat ze kiezen voor beroepsgericht onderwijs”, zegt Heek. ,,De beeldvorming is scheef”, constateert Rietberg. ,,Veel leerlingen van onze school stromen door naar het mbo en uiteindelijk naar het hbo.” Hij benadrukt dat leerlingen op verschillende manieren leren. ,,De één leert door praktisch bezig te zijn, de ander door het theoretisch aan te pakken.” Binnen het VMBO wordt vooral op de praktische manier geleerd. Zonder daarbij de theorie uit de weg te gaan. Rietberg: ,,Als een timmerman alleen met de handen werkt, komt een dakkapel omgekeerd op het dak te staan.”
Om dat praktische leren zo realistisch mogelijk te laten zijn komen er in de nieuwbouw onder meer een garage en winkels. PON richt daar bijvoorbeeld een garage in met een echte brug. Daar komen straks auto’s binnen rijden, die echt gerepareerd moeten worden. Onder leiding van een PON-medewerker gaan de leerlingen daar aan de slag. Heel praktisch en levensecht.
Volgens de plannen komen er ook winkeltjes in de school, daar zijn alleen ondernemers welkom die leerlingen in de zaak willen laten werken. Het praktische leren gaat eigenlijk in drie fasen, vertelt Heek. Eerst in het vaklokaal, daar leren ze de beginselen van de praktijk èn de theorie. Vervolgens de realistische werkplekken in en dichtbij de school, tenslotte de stages.
,,Op De Meerwaarde is maatwerk heel gewoon”, zegt Heek. ,,Een turboroute elektrotechniek die er voor zorgt dat je na De Meerwaarde binnen 6 jaar je HBO-opleiding kunt afronden,” noemt hij als voorbeeld. Maar ook een sportklas voor leerlingen ,,die daarmee soepel doorgaat naar een passende vervolgopleiding in het MBO, het vakcollege voor leerlingen die al vroeg weten wat ze willen. En binnen de MeerMavo 7 of 8 vakken en de mogelijkheden voor een beroepsgericht vak.” Toppunt van maatwerk is volgens hem het PrO (Praktijkonderwijs) hier wordt voor elke leerling een passende baan gezocht of een plek op het MBO en daarna worden ze nog 2 jaar gevolgd.
De lessen die de school nu leert met de nieuwe lesruimtes, passen ze toe in de nieuwbouw. ,,Dat gebouw kunnen we zo neerzetten als we willen.”
Op de tekeningen die Heek laat zien, wordt snel duidelijk hoe de kleinscholigheid vorm krijgt in het nieuwe schoolgebouw. Volgens algemeen directeur Heek is de school straks als de nieuwbouw in 2011 klaar is, kleinschaliger dan die nu is. ,,De vier sectoren worden apart gepositioneerd in de school.” Hij pakt er meteen wat tekeningen bij om uit te leggen hoe het er straks in de nieuwe school aan de Hessenweg uit gaat zien.
,,Ons is allemaal veel overkomen de afgelopen twee jaar met de fusie en de reorganisatie”, zegt de directeur. ,,De fusie is glad verlopen. Iedereen heeft ontzettend hard gewerkt. Naar alle management- en staffuncties moest opnieuw gesolliciteerd worden, een assessment makte onderdeel uit van de procedure, dat is heel goed geweest. Het hele managementteam volgt een meerjarige scholing. Dat geeft energie.”
Rietberg zegt ,,verbaasd” te zijn over hoe flexibel de beide scholen tot één school zijn gegroeid. ,,We hebben aan de Schoutenstraat de kracht van de Wilhelminastraat overgenomen en omgekeerd.”
Hij zegt dat het GvP vroeger top was in de leerlingenbegeleiding, maar dat de Christiaan Huygensschool juist uitblonk in maatwerk. Dat de fusie goed is verlopen, blijkt ook wel uit het ziekteverzuim van het personeel. ,,Dat is historisch laag”, zegt Heek, ,,de mensen hebben er gewoon zin in.”
De rol van de vijftien teamleiders binnen de school is erg belangrijk. Daar schuilt zo te horen de kracht in van de huidige organisatie op De Meerwaarde. ,,De teamleider is integraal verantwoordelijk voor zijn deel van het gebouw, voor zijn personeel, zijn leerlingen en ook het geld. Vroeger had je één sectordirecteur voor soms 500 leerlingen en meer dan 30 personeelsleden, dat was veel te veel natuurlijk. De teamleider voelt zich verantwoordelijk voor zijn omgeving, voor zijn leerlingen”, legt Heek uit. Dat gaat zover dat de school met ieder team een teamcontract opstelt en ondertekent. ,,Alle afspraken staan daarin. Dat heeft een groot voordeel. In het verleden was het onderwijs nooit af, nu maken we heldere afspraken wat we willen doen. Het mooie is dat de teams straks kunnen zeggen dat ze het gehaald hebben. Op deze manier krijgen de teams veel meer klaar dan dat iedereen op de directeur gaat zitten wachten.”
Voor al het personeel is de ‘ontwikkelmiddag’ geïntroduceerd. Als je op dinsdagmiddag door de school loopt, zie je bijna geen leerlingen. Her en der zitten docenten in groepjes bij elkaar ,,te ontwikkelen”. ,,Het is een vast moment in de week voor overleg met vakgenoten, teamleden.”
De directie weer in de schoolbanken dus. Maar het gaat om de leerlingen. Geloof in elk talent, is de slogan van de school. Dat is niet alleen een mooie leus, maar daar wordt ook vorm aan gegeven. ,,We zijn aan het kijken hoe we nog meer uit de leerlingen kunnen halen. Vroeger kreeg je les in 12 vakken en dat was het. Maar leerlingen kunnen goed zijn in iets, dat niet direct op school wordt onderwezen. In paardrijden, schilderen of fotograferen bijvoorbeeld of muziek.” Heek wijst op een schilderij aan de muur. ,,Gemaakt door een leerling, ik heb er regelmatig waarderende opmerkingen over gehad.” Voor die talenten van iedere leerling wil de school de zogenaamde talenturen gaan gebruiken. ,,Je haakt aan bij iets waar de leerlingen al goed in zijn. Een leerling bouw wil bijvoorbeeld nog beter worden in het stukadoren een leerling verzorging die graag wil leren lassen.”
Wat de nieuwbouw betreft, zijn beide heren lyrisch. In het nieuwe gebouw moeten alle idealen over het onderwijs nog beter vorm gaan krijgen. Het nieuwe schoolgebouw aan de Hessenweg wordt geplaatst in een parkachtige omgeving. Het krijgt een groot ingesloten plein, qua oppervlak ongeveer zo groot als het Raadhuisplein. ,,We gaan bewust plekken creëren waar de leerlingen graag verblijven, een leerling zoekt zijn eigen niche, een plek waar die met een groepje graag staat of zit.”
Het definitieve ontwerp is inmiddels klaar. ,,Nu moeten we verder met het bestek. We zijn met de gemeente in gesprek over de kosten, de prijzen zijn hoger geworden en het wordt voor ons als school nu wel erg duur,” zegt de algemeen directeur. Over wie wat betaalt ,wordt volop gepraat met de gemeente. ,,Duidelijk is wel dat zowel de gemeente als de school er belang bij hebben dat het niet te lang meer duurt.”
,,Het lag eigenlijk gewoon voor de hand dat we samen verder zouden gaan”, zegt Heek. Het Christiaan Huygens en het Groen van Prinsterercollege zijn sinds 1 augustus vorig jaar één school met de veelbelovende naam De Meerwaarde. Daarmee ontstond een VMBO-school met 1635 leerlingen en 162 docenten, die in alle vier de sectoren een complete opleiding aanbiedt. Groen, Economie, Zorg & Welzijn en Techniek. Toch zoekt de school haar kracht juist niet in de grootte van de school. ,,Onze kracht zit hem juist in de kleinscholigheid,” zegt Rietberg, die daarmee een nieuw woord aan de Dikke van Dale toevoegt. ,,Alle sectoren functioneren als kleine eenheden binnen die ene grote school. Daardoor kan heel daadkrachtig les worden gegeven.” 
Rietberg en Heek zijn trots op hun school en hun leerlingen. Ze vinden het jammer dat soms wat neerbuigend gepraat wordt over de VMBO. ,,Weet je dat ruim zestig procent van de leerlingen kiest voor het VMBO? We hebben hier zelfs leerlingen met een Cito-score van 549 die zijn dus VWO getest en tal van leerlingen op HAVO-niveau. Ze zitten hier omdat ze kiezen voor beroepsgericht onderwijs”, zegt Heek. ,,De beeldvorming is scheef”, constateert Rietberg. ,,Veel leerlingen van onze school stromen door naar het mbo en uiteindelijk naar het hbo.” Hij benadrukt dat leerlingen op verschillende manieren leren. ,,De één leert door praktisch bezig te zijn, de ander door het theoretisch aan te pakken.” Binnen het VMBO wordt vooral op de praktische manier geleerd. Zonder daarbij de theorie uit de weg te gaan. Rietberg: ,,Als een timmerman alleen met de handen werkt, komt een dakkapel omgekeerd op het dak te staan.”
Volgens de plannen komen er ook winkeltjes in de school, daar zijn alleen ondernemers welkom die leerlingen in de zaak willen laten werken. Het praktische leren gaat eigenlijk in drie fasen, vertelt Heek. Eerst in het vaklokaal, daar leren ze de beginselen van de praktijk èn de theorie. Vervolgens de realistische werkplekken in en dichtbij de school, tenslotte de stages.
De rol van de vijftien teamleiders binnen de school is erg belangrijk. Daar schuilt zo te horen de kracht in van de huidige organisatie op De Meerwaarde. ,,De teamleider is integraal verantwoordelijk voor zijn deel van het gebouw, voor zijn personeel, zijn leerlingen en ook het geld. Vroeger had je één sectordirecteur voor soms 500 leerlingen en meer dan 30 personeelsleden, dat was veel te veel natuurlijk. De teamleider voelt zich verantwoordelijk voor zijn omgeving, voor zijn leerlingen”, legt Heek uit. Dat gaat zover dat de school met ieder team een teamcontract opstelt en ondertekent. ,,Alle afspraken staan daarin. Dat heeft een groot voordeel. In het verleden was het onderwijs nooit af, nu maken we heldere afspraken wat we willen doen. Het mooie is dat de teams straks kunnen zeggen dat ze het gehaald hebben. Op deze manier krijgen de teams veel meer klaar dan dat iedereen op de directeur gaat zitten wachten.”