Francine, Eline en Mark in hun element in de stal, de bloemenwinkel en de tuin
Een groot aantal leerlingen van middelbare school De Meerwaarde loopt stage. Binnen de sector Groen in het derde en vierde jaar is dat een dag per week. Op een mooie dag in april volgde de Barneveldse Krant Francine van de Berg, Eline van Pinkster en Mark Konijn in de stal, de bloemenwinkel en de tuin.
Stage bereidt leerlingen voor op vervolgopleiding en werk
De beroepsgerichte stage neemt een belangrijke plaats in op De Meerwaarde. Binnen elke sector en op elk niveau gaan leerlingen in de bovenbouw op stage. Leerlingen leren op deze manier hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Ook krijgen ze een goed beeld van de beroepen en kunnen ze een weloverwogen keuze maken voor de toekomst. Daarnaast leren scholieren tijdens hun stage vaardigheden aan die zij later in hun beroep nodig hebben.
De Meerwaarde kent twee soorten stage, namelijk de blokstage en dagstage. In de sectoren GT-plus en Techniek is sprake van een blokstage van een aantal weken en de sectoren Zorg & Welzijn en Economie hebben een mix van blok-en dagstage. De leerlingen van het Praktijkonderwijs hebben een stageprogramma dat gericht is op het realiseren van een werkplek na hun schoolloopbaan.
Binnen de sector Groen is gekozen voor een dagstage waarbij de leerlingen van klas 3 en 4 iedere vrijdag op stage gaan. In klas 3 komen de leerlingen op twee verschillende bedrijven. In klas 4 hebben de leerlingen een adres dat raakvlak moet hebben met hun examenpakket. Op deze manier komen ze in ‘de keukens’ van verschillende bedrijven.
De bereidwilligheid bij bedrijven en instellingen om als stageadres te fungeren, is groot. De Meerwaarde is zuinig op de goede contacten. Vandaar ook dat de stagebegeleiders de bedrijven tijdens een stageperiode minimaal twee keer bezoeken. Dan worden naast een aantal praktische zaken vooral ook de vorderingen van de leerling besproken. Voor bedrijven zijn de stages overigens een mooie manier om kennis te maken met eventuele toekomstige werknemers. De school ziet steeds vaker dat het bedrijf en de leerling contact blijven houden. Er zijn legio voorbeelden van ex-leerlingen die in vaste dienst zijn bij het bedrijf waar ze ooit stage liepen.
Teamleider, stagebegeleider en docent Marc-JanTrouwborst (31) van De Meerwaarde is deze dag chauffeur. Tussen de bedrijven door legt hij uit wat het doel is van de vele stage-uren bij De Meerwaarde. ,,We hebben als school de keus gemaakt om alle leerlingen in de bovenbouw stage te laten lopen. Die stages worden steeds belangrijker in het beroepsgerichte onderwijs zoals wij dat geven. Doel van de stage is leerlingen in een vroeg stadium in contact te brengen met een beroep waar ze interesse in hebben. Maar er is meer. De leerlingen leren zich ook presenteren en aanpassen aan een nieuwe situatie. Ook al is die situatie soms niet zoals ze zich dat voorgesteld hadden.’’
Francine van de Berg (16) brengt al haar vrije tijd tussen de paarden door. Niet verwonderlijk dat ze in de toekomst ‘iets’ met paarden wil gaan doen. Ze heeft er ondertussen zes weken bij Stal Veldhoeve in Lunteren opzitten. Een pensionstal waar ook koetsiers- en gewoon paardrijles gegeven wordt en waar paarden beleerd worden. Dat klinkt allemaal reuze interessant! Maar voor een stagiair begint het leven onder aan de ladder. En dus voert ze de paarden en mest ze stallen uit, brengt paarden naar de wei en haalt ze weer binnen.
,,Maar ze heeft ook ‘leuke’ dingen gedaan’’, zegt Corné Veldjesgraaf, samen met zijn partner Hennie Timmer eigenaar van de Veldhoeve. ,,Bandageren bijvoorbeeld en paarden wassen en poetsen. Ook heeft ze elke keer, onder toezicht van Hennie, één of twee paarden gelongeerd, waaronder haar eigen ‘leenpaard’.’’ ,,We proberen de leerlingen enthousiast te maken voor ons vak’’, vult Hennie haar partner aan. ,,We helpen ze een bewuste keuze te maken voor hun toekomst. Het kost ons tijd en energie om de leerlingen te begeleiden, maar ik heb zelf vroeger ook stage gelopen. Ik weet hoe leerzaam zo’n tijd is. Veel meisjes zijn dol op paarden, maar ze hebben een véél te romantisch beeld. De paardenwereld is meer dan borstelen en rijden alleen.’’
Het valt Francine niet mee. Erg enthousiast kan ze nog niet worden van de klussen die ze moet doen. ,,Maar je kunt maar beter van tevoren weten waar je aan toe bent’’, meent Veldjesgraaf. ,,Naarmate de leerlingen meer dingen kunnen, krijgen ze ook vanzelf meer te doen. In het begin is het inderdaad een beetje saai, maar er is altijd wat te doen. Pak een bezem als je even tijd over hebt.’’ Het werk mag dan nog niet al te uitdagend zijn, voor Francine staat wel vast dat ze trouw blijft aan haar keus: de paarden. ,,Ik weet het nu zeker. Na De Meerwaarde wil ik doorstromen naar het Groenhorst College. Dat er in de paardenbranche niet veel werk is en dat de lonen niet hoog zijn, neem ik op de koop toe.’’
Eline van Pinkster (16) straalt. Ze heeft het zó getroffen met haar stageplek bij Bloemsierkunst Van Dijk in Kootwijkerbroek, vindt ze. Eigenaar Rijk van Dijk is eveneens enthousiast. Hij heeft al vaker stagiaires gehad, wijst hij op een ex-leerling die inmiddels tot de vaste medewerkers behoort.
Eline heeft sterk getwijfeld of ze de dieren of de bloemen ‘in’ wilde. Ze heeft ontdekt dat het gefröbel met bloemen en planten haar toch wel heel erg goed ligt. Als kind was ze al creatief, die creativiteit komt haar nu goed van pas, stelt ze vast terwijl ze een kleurig boeketje in elkaar steekt. Ook zij is onderop begonnen. Als krullenjongen. ,,Zo begint iedereen’’, zegt Eline verstandig. Dus veegt ze de vloer, leegt prullenbakken, prijst bloemen en maakt bloemstukjes.
Rijk van Dijk: ,,Maar we gaan steeds een stapje verder.’’ Ze heeft haar eerste klant al geholpen, zegt de enthousiaste derdeklasser. Een hele overwinning voor iemand die nogal eens dichtslaat als het moeilijk wordt. Het leukste vindt ze het om boeketjes te maken. ,,Mijn eerste bos was binnen een kwartier weg’’, glundert ze.
Rijk is een goede leermeester. Vol geduld leert hij Eline de namen van de verschillende bloemen. ,,Ze moet ze eerst schoonmaken als ze binnenkomen en dan prijzen. Zo leer je vanzelf het verschil tussen een freesia en een alstroemeria.’’
Hij wil jonge mensen de kans geven, noemt de vrolijke bloemist als voornaamste argument om een stagiair te begeleiden. Ook al kosten de snuffelaars hem veel tijd. Ook zijn eigen zoon heeft stage gelopen. Dat heeft hem nog eens extra gemotiveerd gemaakt om leerlingen de kneepjes van het vak te leren. Voor Eline kan de stage niet meer stuk. Ze voelt zich helemaal thuis tussen de bloemen en de medewerkers van de zaak. De bloemen hebben het gewonnen van de dieren, stelt ze vast.
Op weg naar het derde stageadres legt Marc-Jan Trouwborst uit dat het bij een stage niet alleen om werkervaring gaat. ,,De leerlingen moeten zelf een afspraak maken met hun stageadres. Alleen dat al vinden veel stagiaires moeilijk. Ze moeten zich netjes gedragen en op tijd komen én na afloop een lijvig evaluatieverslag inleveren. Met informatie over verschillende aspecten van het werk. Hoeveel paarden de stal heeft bijvoorbeeld en wat ze eten. En wat de problemen zijn waar de eigenaars tegenaan lopen en wat ze nuttig en niet nuttig gevonden hebben. Wat ze zelf goed gedaan hebben en wat niet. Zelfreflectie dus. Ook de bedrijven geven commentaar op het functioneren van de leerling. Vooral in het vierde jaar is de stage een wezenlijk onderdeel van het schoolprogramma.’’
Mark Konijn is niet te onderscheiden van zijn makkers bij hoveniersbedrijf Bos uit Renswoude. Als volleerde tegelaar versjouwt hij samen met een maat grote tegels van de stapel naar het terras in wording. De tegels van 50 x 50 centimeter zijn te zwaar om met zijn tweeën te tillen, vandaar dat ze gebruik maken van een tegeltiller.
Mark komt uit een familie van hoveniers. Elke vrije minuut is hij in het familiebedrijf aan het werk. Als kind was hij al met kruiwagentjes in de weer. Voor hem geen vakantie, liever steekt hij zijn handen uit de mouwen.
De klus wordt uitgevoerd in de achtertuin van een eengezinswoning in Veenendaal. Op de tekening is te zien wat de bedoeling is. Twee terrasjes aanleggen en een border. Zwaar lichamelijk werk dus. ,,Toen Mark belde of hij als stagiair bij me aan het werk kon, heb ik hem gevraagd eerst maar eens langs te komen’’, zegt eigenaar Harry Bos. ,,Je moet een beetje potig zijn anders kun je dit werk niet aan. Maar hij draagt zijn steentje goed bij.’’
Al doende leren gaat ook hier op. Al scheelt het een slok op een borrel dat Mark van nature een harde werker is. Inmiddels kan hij ook zelf tegels leggen. ,,Dat is ook niet zo moeilijk’’, relativeert hij die klus. Ondertussen heeft hij ook geleerd hoe hij stenen moet verzagen. ,,Daar moet ik stagiaires goed in begeleiden’’, stelt Harry, ,,het is uiteindelijk mijn bedrijf. Als een terras niet goed gelegd is, krijg ik klachten.’’ Aan een jongen die regelmatig op zijn schep leunt, heeft Harry een hartgrondige hekel. ,,Voor je het weet, krijg je daar commentaar op. Mensen weten niet dat het om een scholier gaat die stage loopt. Die zien een werknemer die zijn tijd verkwanselt in de tijd van de opdrachtgever. Zo komen praatjes de wereld in. Bij mij moet iedereen gewoon doorwerken, punt uit.’’
Voor Mark geen enkel probleem. Hoe meer er gedaan moet worden, hoe meer hij in zijn element is. Als doener pur sang, boeit de theorie hem minder. Maar daar ontkomt hij niet aan, volgens docent Marc-Jan Trouwborst. Hij zou wel bij Bos willen blijven werken, zegt een enthousiaste Mark. ,,Het is mooi werk, want van niks maak je iets. En ik leer hier veel.’’ ,,Later’’, zegt Mark, ,,wil ik een eigen hoveniersbedrijf beginnen. Met kleinschalig groen en veel afwisseling. Daar hoort terrassen leggen ook bij. Na school ga ik bij mijn oom, bij Veluwe Plant in Lunteren, in de leer. Dat is een leerbedrijf van het AOC-Oost. De opleiding is heel praktisch. Vier uur per week theorie, de rest praktijk. Bijkomend voordeel is dat ik in mijn eigen omgeving kan blijven.’’
Aan het eind van de dag ligt het terras er zanderig, maar keurig bij. ,,Mooi werk, hè!’’, zegt Mark trots.
Artikel uit de Barneveldse Krant: 16-09-2009 Tekst en foto’s: Annelies Barendrecht